∆ικαίωµα εκλέγειν και εκλέγεσθαι των πολιτών της Ένωσης που διαµένουν στην Ελλάδα ενόψει των αυτοδιοικητικών (δηµοτικών και περιφερειακών) εκλογών και των εκλογών για την ανάδειξη των µελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Μαΐου 2019 – Προθεσμία εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

ΓΕΝ. ∆/ΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ∆ΙΑΚΥΒ/ΣΗΣ

∆ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΛΟΓΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΚΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ

Ταχ. ∆/νση: Ευαγγελιστρίας 2

Ταχ. Κώδικας: 101 83

Πληροφορίες: Π. Καλδή, Θ. Φλώρος

Τηλέφωνο: 213 136 -1311 -1131

Φαξ: 213 136 1140

E-mail:p.kaldi@ypes.gr, th.floros@ypes.gr

Αθήνα  24  ∆εκεµβρίου 2018

Αριθ. Πρωτ.: 77029

Αρ. Εγκυκλίου: 38

ΘΕΜΑ:   ∆ικαίωµα   εκλέγειν   και   εκλέγεσθαι   των   πολιτών   της   Ένωσης   που διαµένουν στην Ελλάδα ενόψει των αυτοδιοικητικών (δηµοτικών και περιφερειακών) εκλογών    και    των    εκλογών    για    την    ανάδειξη    των    µελών    του    Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,    του    Μαΐου    2019    –    Προθεσμία    εγγραφής    στους    εκλογικούς καταλόγους.

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

Στις  εκλογές  του Μαΐου 2019  θα  ασκήσουν το δικαίωµα του εκλέγειν  και εκλέγεσθαι και οι πολίτες  των κρατών µελών της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  που κατοικούν στη χώρα µας  χωρίς  την προϋπόθεση  απόκτησης  της  ελληνικής  ιθαγένειας,  σύµφωνα  µε  τα  οριζόµενα  στο  πδ  133/1997 (Α΄ 121)¹, όπως τροποποιήθηκε µε το πδ 320/1999 (Α΄ 305) και   στο ν. 2196/1994 (Α΄ 41), µε τα   οποία   ενσωµατώθηκαν   στην   ελληνική   νοµοθεσία   οι   Οδηγίες   94/80/ΕΚ   και   93/109/ΕΚ, αντίστοιχα,  για  την  άσκηση  του  δικαιώµατος  του  εκλέγειν  και  εκλέγεσθαι  κατά  τις  δηµοτικές εκλογές  από  τους  πολίτες  της  Ένωσης  που  κατοικούν  σε  κράτος  –  µέλος  του  οποίου  δεν  είναι υπήκοοι  και  για  την  άσκηση  του  δικαιώµατος  του  εκλέγειν  και  εκλέγεσθαι  κατά  τις  εκλογές  για την  ανάδειξη  των  µελών  του  Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  από  τους  πολίτες  της  Ένωσης  που κατοικούν στην Ελλάδα και δεν είναι Έλληνες πολίτες.

1   Οι  διατάξεις  του  π.δ.  133/1997  εφαρµόζονται  αναλόγως  και  για  την  εκλογή  των  περιφερειακών  αρχών,  µε  την  επιφύλαξη ειδικότερων  ρυθµίσεων  που  εισάγονται  µε  το  ν.  4555/2018  «Μεταρρύθµιση  του  θεσµικού  πλαισίου  της  Τοπικής  Αυτοδιοίκησης  – Εµβάθυνση  της  ∆ηµοκρατίας  –  Ενίσχυση  της  Συµµετοχής  –  Βελτίωση  της  οικονοµικής  και  αναπτυξιακής  λειτουργίας  των  Ο.Τ.Α. [Πρόγραµµα «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ Ι»] – Ρυθµίσεις για τον εκσυγχρονισµό του πλαισίου οργάνωσης και λειτουργίας των ΦΟ∆ΣΑ – Ρυθµίσεις για   την   αποτελεσµατικότερη,   ταχύτερη   και   ενιαία   άσκηση   των   αρµοδιοτήτων   σχετικά   µε   την   απονοµή   ιθαγένειας   και   την πολιτογράφηση – Λοιπές διατάξεις αρµοδιότητας Υπουργείου Εσωτερικών και άλλες διατάξεις» (Α΄ 133).

Στις   ευρωεκλογές   οι   πολίτες   της   Ένωσης   µπορούν   να   ασκήσουν   τα   πολιτικά   τους δικαιώµατα  είτε  στο  κράτος  µέλος  καταγωγής  είτε  στο  κράτος  µέλος  κατοικίας.  ∆εν  είναι επιτρεπτό  όµως  να  ψηφίσουν  περισσότερο  από  µία  φορά  κατά  τις  ίδιες  εκλογές.  Στην  ειδική περίπτωση  που  ευρωπαίοι  πολίτες  θα  επιλέξουν  να  ψηφίσουν  συνδυασµούς/υποψηφίους  του κράτους µέλους καταγωγής τους, θα πρέπει να απευθυνθούν στην Πρεσβεία ή το Προξενείο της χώρας τους στην Ελλάδα.

Σηµειώνεται   ότι   στις   προσεχείς   εκλογές   του   Μαΐου   2019   για   την   ανάδειξη   των περιφερειακών αρχών θα ψηφίσουν για πρώτη φορά και οι πολίτες των κρατών – µελών της Ευρωπαϊκής  Ένωσης,  όπως  ορίζεται  µε  το  άρθρο  48  του  ν.  4555/2018  (Α΄  133),  υπό  την προϋπόθεση   ότι   είναι   εγγεγραµµένοι   σύµφωνα   µε   την   κείµενη   νοµοθεσία   στους   ειδικούς εκλογικούς καταλόγους των οικείων δήµων.

Οι  πολίτες  της  Ένωσης  που  επιθυµούν  να  ασκήσουν  το  δικαίωµα  του  εκλέγειν  στις εκλογές  για  την  ανάδειξη  των  µελών  του  Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και  τις  αυτοδιοικητικές εκλογές  στην  Ελλάδα,  οφείλουν  να  εγγραφούν  στους  ειδικούς  εκλογικούς  καταλόγους δήµου του τόπου κατοικίας τους.

Οι πολίτες της Ένωσης, εφόσον το επιθυµούν, αποκτούν το δικαίωµα του εκλέγεσθαι για   τα   αξιώµατα   του   δηµάρχου,   του   δηµοτικού   συµβούλου   και   του   µέλους   του περιφερειακού   συµβουλίου,   µε   την   προϋπόθεση   της   εγγραφής   τους   στους   ειδικούς εκλογικούς καταλόγους των οικείων δήµων, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στα άρθρα 10 και 48 του ν. 4555/2018.

Το  περιεχόµενο  της  εγκυκλίου  χωρίζεται  σε  τρία  µέρη.  Στο  ΜΕΡΟΣ  Α  περιλαµβάνονται οδηγίες  για  την  εγγραφή  των  κοινοτικών  εκλογέων  στους  ειδικούς  εκλογικούς  καταλόγους.  Το ΜΕΡΟΣ  Β  αφορά  στις  αναγκαίες  πληροφορίες  που  θα  πρέπει  να  παρέχονται  στους  εκλογείς αυτούς. Στο ΜΕΡΟΣ Γ παρατίθενται ειδικές πρωτοβουλίες που µπορούν να ληφθούν στο πλαίσιο ενηµερωτικών  εκστρατειών  για  την  έγκαιρη  και  πλήρη  ενηµέρωσή  τους  αναφορικά  µε  την άσκηση  των  πολιτικών  δικαιωµάτων  τους.  Στο  τέλος  της  παρούσας  επισυνάπτεται  ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ µε τα κράτη µέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ΜΕΡΟΣ Α

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΕ ΕΙ∆ΙΚΟΥΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥΣ

Για   τη   διασφάλιση   του   κύρους   των   εγγραφών   και   µεταβολών   µέχρι   την   τελική καταχώρησή τους στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους, επισηµαίνονται τα εξής:

Για την εγγραφή στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους, οι πολίτες της Ένωσης οφείλουν να  προσέλθουν  στο  δήµο  της  κατοικίας  τους  προσκοµίζοντας  ισχύον  αποδεικτικό  ταυτότητας (αστυνοµική  ταυτότητα  ή  διαβατήριο),  προκειµένου  να  συµπληρώσουν  τη  σχετική  αίτηση  – δήλωση   εγγραφής.   Τα   στοιχεία   των   πολιτών   της   Ένωσης   αποστέλλονται   στο   Υπουργείο Εσωτερικών,  στο  πλαίσιο  των  δίµηνων  αναθεωρήσεων,  προκειµένου  να  ενσωµατωθούν  στην κεντρική βάση δεδοµένων.

Σύµφωνα  µε  τις  διατάξεις  της  Οδηγίας  94/80/ΕΚ,  που  µεταφέρθηκαν  στην  ελληνική έννοµη  τάξη  µε  το  πδ  133/1997,  όπως  ισχύει,  ως  «κράτος  µέλος  κατοικίας» ορίζεται  το κράτος µέλος στο οποίο κατοικεί ο πολίτης της Ένωσης, χωρίς να έχει την ιθαγένειά του.

Ως   εκ   τούτου,   στην   αίτηση   –   δήλωση   του   κοινοτικού   εκλογέα   θα   πρέπει   να συµπληρώνεται, υποχρεωτικά, η ακριβής  διεύθυνση κατοικίας του στην Ελλάδα (Νοµός, ∆ήµος, ∆ηµοτική Ενότητα, Κοινότητα, Οδός, Αριθµός, Τ.Κ. και τηλέφωνο επικοινωνίας).

Σηµειώνεται  ότι,  σύµφωνα  µε  τις  διατάξεις  των  άρθρων  51  εδ.  α,  β  ΑΚ,  το  «πρόσωπο» έχει  κατοικία  τον  τόπο  της  κύριας  και  µόνιµης  εγκατάστασής  του.  Κανένας  δεν  µπορεί  να  έχει περισσότερες από µία κατοικίες (αρχή της αποκλειστικότητας της κατοικίας), κατά δε τη διάταξη του άρθρου 53 ΑΚ, αν δεν µπορεί να αποδειχθεί η κατοικία του προσώπου, κατοικία θεωρείται ο τόπος διαµονής του.

Από  τις  ανωτέρω  διατάξεις  προκύπτει  ότι  η  κατοικία  αποτελεί  το  νοµικό  σύνδεσµο  του προσώπου   µε  ορισµένο  τόπο,   ο  οποίος   καθίσταται   κατά   τη  βούλησή  του   το  κέντρο   των κοινωνικών,  οικονοµικών,  επαγγελµατικών  και  άλλων  σχέσεών  του.  Η  διαµονή  έχει  στενότερη έννοια από εκείνη της κατοικίας, διότι ενέχει το στοιχείο της προσωρινότητας, είναι όµως δυνατό να  συµπίπτει  µε  την  κατοικία,  οπότε  απορροφάται  από  την  τελευταία  (ΣτΕ  1454/2008  και  44, 45, 49 Αποφάσεις Πολυµελούς Πρωτοδικείου Κω).

Συνεπώς,  για  την  εγγραφή  του  στον  ειδικό  εκλογικό  κατάλογο  και  την  άσκηση  του εκλογικού  δικαιώµατος  στις  αυτοδιοικητικές  εκλογές,  ο  κοινοτικός  εκλογέας  οφείλει  να  κατοικεί στο δήµο ή να καταδεικνύει καθ’ οιονδήποτε τρόπο µια, έστω, προσωρινή εγκατάσταση.

Η        προθεσµία      εγγραφής      στους  ειδικούς         εκλογικούς     καταλόγους, ενόψει   των αυτοδιοικητικών εκλογών και των ευρωεκλογών του 2019, λήγει στις 28 Φεβρουαρίου 2019.

Σηµειώνεται  ότι  για  την  υποβολή  ενστάσεων,  έχουν  εφαρµογή  οι  διατάξεις  του  άρθρου 17   του   πδ   26/2012,   σύµφωνα   µε   τις   οποίες   κάθε   εκλογέας   ή   αντιπρόσωπος   Κόµµατος αναγνωρισµένου κατά τον κανονισµό της Βουλής, έχει το δικαίωµα να υποβάλει στον δήµαρχο ένσταση κατά της εγγραφής ή της µη εγγραφής ενός προσώπου στις αναρτώµενες καταστάσεις.

Οι  πολίτες  της  Ε.Ε.  που  θα  επιλέξουν  να  ψηφίσουν  στις  ευρωεκλογές  στην  Ελλάδα,  θα πρέπει    να    ενηµερώνονται    από    τους    εντεταλµένους    υπαλλήλους    ότι    τα    στοιχεία    τους αποστέλλονται   µέσω   του   Υπουργείου   Εσωτερικών   στο   κράτος   µέλος   καταγωγής   τους, προκειµένου να  αποφευχθεί  κάθε  ενδεχόµενο  διπλοψηφίας  (άρθρο  13  Οδηγίας  93/109/ΕΚ).  Για το  σκοπό  αυτό,  οι  αρµόδιοι  υπάλληλοι  θα  πρέπει  να  επιδείξουν  µεγάλη  προσοχή  κατά  την καταγραφή  των  στοιχείων  µε  λατινικούς  χαρακτήρες,  όπως  αυτά  προκύπτουν  από  το  ισχύον αποδεικτικό ταυτότητας που προσκοµίζουν οι ενδιαφερόµενοι.

ΜΕΡΟΣ Β

ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝ∆ΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

Κατά   την   υποβολή   της   αίτησης,   οι   αρµόδιοι   υπάλληλοι   της   Υπηρεσίας   σας   θα ενηµερώνουν απαραιτήτως τους πολίτες της Ένωσης ως προς τα ακόλουθα:

–        τις προθεσµίες ανάρτησης των καταστάσεων των δίµηνων αναθεωρήσεων και υποβολής τυχόν   ενστάσεων,   αµέσως   µετά   την   κατάθεση   της   αίτησης.   Το   περιεχόµενο   των ενστάσεων   ορίζεται   στις   διατάξεις   του   άρθρου   17   της   νοµοθεσίας   για   την   εκλογή βουλευτών (πδ 26/2012)

–        τη  δυνατότητα  διόρθωσης  κάθε  στοιχείου  εγγραφής  στον  εκλογικό  κατάλογο  ύστερα από αιτιολογηµένη αίτηση (άρθρο 14 του πδ 26/2012)

–        την    αποστολή    των    στοιχείων    τους    στο    κράτος    µέλος    καταγωγής    ενόψει    των ευρωεκλογών,  προκειµένου  να  µην  ασκήσουν  το  εκλογικό  δικαίωµα  και  στη  χώρα  τους (άρθρο 13 Οδηγίας 93/109/ΕΚ)

–        τα απαραίτητα έγγραφα (ισχύον αποδεικτικό ταυτότητας, δηλαδή αστυνοµική ταυτότητα ή διαβατήριο) που θα πρέπει να προσκοµίσουν κατά την προσέλευσή τους στα εκλογικά τµήµατα

–        τα εκλογικά τµήµατα θα είναι κοινά µε αυτά των Ελλήνων εκλογέων.

ΜΕΡΟΣ Γ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ

Για την έγκαιρη και πληρέστερη ενηµέρωση των πολιτών της Ένωσης που διαµένουν στη χώρα µας, παρακαλούνται οι δήµοι (και ειδικότερα οι δήµοι σε νησιωτικές και άλλες τουριστικές περιοχές  στις  οποίες  διαµένει  µεγάλος  αριθµός  πολιτών  της  Ε.Ε.)  να  εντείνουν  τις  προσπάθειές τους µε την ανάληψη ειδικών πρωτοβουλιών, όπως:

• χρήση προσωπικής επιστολής, όπου είναι εφικτό
• ανάρτηση ανακοινώσεων στο δηµοτικό κατάστηµα και στα ΚΕΠ
• ανακοινώσεις σε κεντρικά σηµεία της περιφέρειάς τους ή σε ηλεκτρονικούς πίνακες
• τακτικά δελτία τύπου και ανακοινώσεις στον τοπικό έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο
• προώθηση ενηµερωτικών ή άλλων τοπικών εκδηλώσεων
• κάθε άλλο πρόσφορο µέσο

Για  διευκόλυνση  του  έργου  σας,  επισυνάπτεται  πίνακας  (βλ.  ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ)  µε  τα  28 κράτη  µέλη  της  Ευρωπαϊκής  Ένωσης,  συµπεριλαµβανοµένου  και  του  Ηνωµένου  Βασιλείου  εν αναµονή των εξελίξεων στην υπόθεση του επικείµενου «ΒREXIT».

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ

ΑΛΕΞΑΝ∆ΡΟΣ ΧΑΡΙΤΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε.

Μπορείτε να κατεβάσετε την εγκύκλιο από εδώ.